Mediasocioloog: Slachtoffer na ramp kritischer bevragen

16-05-2014 20:58 | gewijzigd 16-05-2014 21:12 | J. Visscher

Media zouden vermeende slachtoffers van rampen kritischer moeten bevragen. Nu is het verhaal van een slachtoffer heilig.

Dat stelde mediasocioloog dr. Peter Vasterman vrijdag in Amsterdam. Hij was een van de sprekers op een bijeenkomst over rampenjournalistiek. „Media moeten beseffen dat waarnemingen van slachtoffers subjectief zijn. Journalisten moeten vermeende slachtoffers meer vragen of ze weten waar ze het over hebben.

Lees het hele artikel

Reformatorisch Dagblad 17 mei 2014.

Rampenjournalistiek: ‘Geen gevaar voor de volksgezondheid’

De risico’s van een grote brand in een chemisch bedrijf worden vaak hoger ingeschat dan die van een brand in de vrije natuur. Hoe versla je zo’n chemiebrand kritisch en verantwoord zonder onnodige verontrusting te veroorzaken?

16MEI2014

van 14:30 tot 17:00
Locatie: NRC Café, Amsterdam

Het Expertisecentrum Journalistiek organiseert op 16 mei samen met het RIVM, de UvA, GGD Groningen en Brandweer Groningen een symposium voor journalisten die vaker in het bluswater hebben gestaan.

‘Geen gevaar voor de volksgezondheid’, zeggen de autoriteiten vaak direct na het uitbreken van een grote brand of chemieramp. Een boodschap die suggereert dat er geen gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen. Maar met de opstijgende gifwolken op de achtergrond gaan de alarmbellen juist rinkelen bij deze geruststellende woorden. Zowel bij de omwonenden die zich zorgen maken, als bij de verslaggevers ter plekke die meteen kritische vragen gaan stellen, toxicologen raadplegen en lijsten publiceren met giftige stoffen die in rook zijn opgegaan.

Wat moeten we met Volkert?

Het Parool 1 mei 2014

Door Roelf Jan Duin

'Het kunnen onthullen van zijn woonplaats is de hoofdprijs'

De media zullen van der G. in elk geval niet met rust laten, voorziet Vasterman. "Voor veel journalisten is het kunnen onthullen van zijn woonplaats echt de hoofdprijs. Het Openbaar Ministerie heeft Van der G. verboden met de media te praten, om geen extra olie op het vuur te gooien. Maar misschien zou het hem juist helpen om eens uit te leggen wat hem bezield heeft."

"Na zijn dood is Fortuyn heilig verklaard. Niemand wilde het verwijt krijgen medeverantwoordelijk te zijn voor de aanslag," zegt Vasterman.

"Het dominant geworden verhaal dat hij de 'puinhopen van paars' opruimde, en dat journalisten voor 2002 nooit schreven over de problemen rond integratie en immigratie klopt gewoon niet," zegt Vasterman. "Maar na zijn dood namen politieke partijen, van rechts tot links, zijn standpunten in meer of mindere mate over en media gingen veel meer aandacht besteden aan wat burgers ergens van vinden."

Missing white woman syndrome

De Social Club van BNN over het Missing White Woman Syndrome: waarom vermiste meisjes veel meer media-aandacht krijgen dan een man van middelbare leeftijd die niet meer thuis komt. 
Kijk naar de uitzending van 1 mei 2014

Project Hype

Vanavond begint Project P, een tv-programma over pesten. Dat fenomeen kan al langer rekenen op grote belangstelling van de media. Twee wetenschappers leggen uit hoe dat niet zelden leidt tot dubieuze hypes. Door Haro Kraak
De Volkskrant 28 april 2014

Peter Vasterman:

'Door te stellen dat pesten de enige oorzaak is, simplificeer je de zaak. En daarmee verklein je het publieke begrip van zowel pesten als zelfmoord.’

‘Als een kinderzelfmoord in de media opduikt, worden er al snel conclusies getrokken. Zodra er een signaal van pesten gevonden wordt, is het onderzoek afgerond. Niet gek, want het is een aantrekkelijk beeld voor de media. Je hebt duidelijke bad guys en good guys, een emotioneel verhaal en een urgent maatschappelijk probleem.’

The Dutch Media Landscape and Press Freedom in 8 Scenes

April 16, 2014, Guest lecture for Zeytun Academic Exchange students from the Ecole de Gouvernance et d'Economie de Rabat  

The slides of my presentation

Ethische besef ontbreekt bij de freelancers die de woonplaats van Benno L onthulden

Op De Nieuwe Reporter verscheen een terugblik op de journalistieke ophef over het bekend maken van de nieuwe woonplaats van Benno L: Reconstructie: Rumoer over de onthulling vande woonplaats van Benno L. Geschreven door Elif Isitman en Theresia Schouten die voor deze primeur tekenden. 

Een korte reactie. 

Dit is natuurlijk geen reconstructie, maar een terugblik van enkele hoofdrolspelers, wederhoor ontbreekt volledig. De auteurs betreuren het dat er een discussie over journalistieke ethiek uit voort is gekomen in plaats van een debat over de “plaatsing van zedendelinquenten” (moet dat niet ‘ex-zedendelinquent’ zijn overigens?).

Maar die discussie was toch te voorzien? Evenals de ophef onder de buurtbewoners?

De vraag is waarom beide auteurs in dit artikel niet ingaan op hun eigen afweging om dit ‘nieuws’ ter publicatie aan te bieden. Ze verschuilen zich achter de stelling dat ze er een nieuwsverhaal van wilden maken maar wel met “genuanceerde, niet sensationele inslag.”  

Woestijntocht vierjarige is mediahoax

RTL, BNR, de Telegraaf… Meerdere nieuwsmedia berichtten gister over het bijzondere verhaal van de 4-jarige Marwan; een Syrisch vluchtelingetje dat in zijn eentje de Syrische woestijn over was gestoken. Maar nu blijkt dat dat waarschijnlijk niet klopt. Waarom trappen we er met ogen open in?

Mediasocioloog Peter Vasterman over de verleiding van hoaxes in Knooppunt Kranenbarg van 18 februari 2014