Rapport Project X Haren revisited Een kritische beschouwing over onderzoek naar media in de Facebook-rellen van september 2012

Gepubliceerd in: Tijdschrift voor Communicatiewetenschap — 43 [2] 2015

Door Peter Vasterman en Huub Wijfjes

Inleiding

Op 8 maart 2013 verscheen het rapport van een commissie onder leiding van Job Cohen die, in opdracht van de Groningse gemeente Haren, had onderzocht hoe ogenschijnlijk onschuldige gebeurtenissen in Haren op 21 september 2012 konden uitmonden in rellen, plunderingen en gewelddadige confrontaties tussen jongeren en de politie. Na de presentatie van het rapport Twee werelden. You only live once – voorzien van drie deelrapporten over de rol van de overheden, de media en de jeugdcultuur – trokken de politiek-bestuurlijke kanten de meeste aandacht. Ze hadden ook de grootste consequenties. Burgemeester van Haren Rob Bats trad enkele dagen na de presentatie af en het regionale politiekorps nam maatregelen ter verbetering van het handelen bij eventuele toekomstige rellen.

Daarmee leek de kous af. Maar de rapportage inspireerde ook debatten in professionele en wetenschappelijke kringen over verschillende deelonderwerpen. Eén daarvan is de rol van media, een onderwerp waarbij in het bijzonder de interactie van de traditionele en de nieuwe sociale media in de belangstelling staat.1 Bij het hoofdrapport was een deelrapport, De weg naar Haren, gevoegd dat deze rol van media en communicatie centraal stelde, terwijl in het deelrapport over jeugdcultuur, Hoe Dionysos in Haren verscheen, ook een en ander aan de orde kwam over de plaats en functie van media in deze cultuur.

Wilders en de media

Meta-analyse van 41 artikelen, theses, rapporten, boeken en hoofdstukken 

Tijdschrift voor Communicatiewetenschap, aflevering 1, 2013

Piet Bakker & Peter Vasterman

Wilders, content analysis, journalism studies, methods, framing

Piet Bakker en Peter L.M. Vasterman

Toon PDF Toon volledige grootte Auteursinformatie Statistiek Citeerwijze

Geert Wilders is populair bij communicatiewetenschappers. In de periode 2006-2011 zijn er tientallen publicaties over hem verschenen waarvan ruim veertig gebaseerd op empirisch onderzoek. In dit artikel wordt onderzocht welke methoden en theorieën dominant zijn binnen dit onderzoek, welke media en welke aspecten van de relatie tussen Wilders en de media aan bod komen. Daarnaast wordt gekeken of er conclusies te trekken zijn over ‘Wilders en de media’ na bestudering van deze grote hoeveelheid onderzoek. Op het eerste gezicht hanteren communicatiewetenschappers een grote variëteit aan methoden en theorieën. Nadere analyse toont echter scheefheid binnen deze variëteit aan. Het is vooral de media-inhoud die onderzocht wordt; redactiebeleid, mediastrategie en de effecten komen minder vaak aan bod. Daarnaast is er een sterke voorkeur voor het analyseren van gedrukte media. De scheefheid kan verklaard worden vanuit praktische overwegingen. De inhoud van media is eenvoudiger te onderzoeken dan hun beleid of hun invloed, waarbij gedrukte media eenvoudiger te analyseren zijn dan andere media. Bij de inhoudelijke analyse valt op dat media-aandacht in golven verloopt waarbij sterk ingezoomd wordt op incidenten die bewust gecreëerd worden door Wilders, zonder dat media zich aan deze omklemming kunnen onttrekken.

De digitale schandpaal

P.L.M. Vasterman in: Tijdschrift voor communicatiewetenschap, Vol. 38, (2010), p. 118-138

De invloed van internet op het verloop van affaires en schandalen
Door de opkomst van internet is het schandaal niet meer exclusief het
domein van de professionele media. Aan de hand van vier actuele cases
(Demmink, Depla, Duyvendak en Herfkens) is de invloed onderzocht
van diverse types websites op de verschillende stadia waarin een affaire
zich ontwikkelt tot schandaal. Vooral de interactie tussen de semiprofessionele
blogs en de nieuwsmedia is van belang, de rol van de internetgebruiker
beperkt zich tot het (verontwaardigd) reageren op de onthullingen.

Journalism Studies in Nederland

Het septembernummer van het Tijdschrift voor Communicatiewetenschap bevat een themanummer onder redactie van Kees Brants en Peter Vasterman over Journalism Studies in Nederland.

Inhoud:

Kees Brants en Peter Vasterman: Journalism studies in Nederland: een inventarisatie

In dit artikel worden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek onder de beoefenaren van journalism studies aan universiteiten en hogescholen in Nederland. Het laat een staalkaart zien van de thema’s die zij behandelen, de studieobjecten waarover zij publiceren, in welke tijdschriften, boeken en boekbijdragen, in welke taal, en welke onderzoeksmethoden zij daarbij over het algemeen gebruiken.

This article presents the results of a survey among journalism studies researchers from universities and schools of journalism in the Netherlands. It shows the themes they focus on, what they publish about, in what journals, books and book chapters, in what language, and what methods they generally apply in their research.

De dynamiek van de mediahype

Gepubliceerd in Massacommunicatie

In: Tijdschrift voor Communicatiewetenschap. Jaargang 28, nummer 1, 2000.

Peter Vasterman

Aan de hand van analyses van recente nieuwsgolven (‘zinloos geweld’, ‘versterving’, ontucht op scholen, de varkenspestepidemie, de Groningse bestuurscrisis en de Britse BSE-crisis,) wordt een theoretisch model ontwikkeld voor de beschrijving van de speciale dynamiek die zich bij verschillende soorten mediahypes voordoet. Centraal staan de triggers van de hype en de invloed van de berichtgeving op de gebeurtenissen.

 

Media hypes A framework for the analysis of publicity waves.

Media hypes

A framework for the analysis of publicity waves.

Peter Vasterman

First published in the Dutch magazine Massacommunicatie, September 1995. IN DUTCH 

Abstract

In this article the author tries to define the concept ‘media hype’ in the sense of news storms. His goal is to develop a theoretical framework for identifying and researching these media phenomenon. The most important questions are:

What are the characteristics of a media hype and in what is the difference between these news waves and the regular daily coverage of the media?

Is it (still) possible to make a distinction between ‘hype news’ and ‘real’ news?

Are there different kinds of media hypes and in what kind of patterns do they unfold? Are there similar phases in each publicity wave? What are the positive or negative results of a news craze? In this article Peter Vasterman explores the area.

Media hypes. Een theoretisch kader voor het analyseren van publiciteitsgolven

Peter Vasterman

Gepubliceerd in Massacommunicatie nummer 23

Inleiding

In dit artikel wordt een poging ondernomen om het begrip media hype nader te definiëren. Het doel is het ontwikkelen van een theoretisch kader voor het identificeren en onderzoeken van dergelijke mediaverschijnselen.

Belangrijkste vragen daarbij zijn:

• Wat is kenmerkend voor een media hype en in welk opzicht onderscheiden media hypes zich van de reguliere berichtgeving?
• Valt er een onderscheid te maken tussen hype nieuws en ‘echt’ nieuws?
• Welke soorten media hypes of publiciteitsgolven zijn er en welke kenmerken vertonen ze? Zijn er fasen te onderscheiden in het verloop van een publiciteitsgolf.
• Wat zijn de positieve of negatieve effecten van hypes? Dit artikel is bedoeld als een eerste terreinverkenning.