maandag 26 oktober 2020

‘Het kan gebeuren dat politieke stromingen hun eigen media gaan beginnen’

Natuurlijk zijn er zorgelijke ontwikkelingen, maar we hoeven ook nog niet te wanhopen. Mediasocioloog Peter Vasterman blijft voorlopig nuchter als het gaat om de Nederlandse persvrijheid. Het is niet dat hij de huidige maatschappelijke situatie onderschat: ook hij ziet de opkomst van het populisme, de toename in bedreigingen van journalisten, de verharding van discussies en het gevaar van fake news. Maar Vasterman blijft vertrouwen houden in de kracht van de Nederlandse instituties en het rationele denken van de meerderheid. Het devies is: laat je niet intimideren en gewoon doorgaan.

Interview van Thijs Heezen met Peter Vasterman

Lees verder in De Hofvijver van 26 oktober 2020




dinsdag 20 oktober 2020

Ruinerwold: van wereldnieuws naar internationaal voetnootje, hoe kan dat?

 Een ontdekking, duizend vragen in allerlei talen. Journalisten van over de hele wereld stortten zich een jaar geleden op het verhaal van het 'boerderijgezin' in Ruinerwold. Maar zo snel als de aandacht er was, zo snel verdween die ook weer. Hoe kan dat?

Lees hier het artikel van Roy Schutte 

RTV Drenthe 

WOENSDAG 14 OKTOBER 2020

vrijdag 15 mei 2020

OA Book of the Week: From Media Hype to Twitter Storm


NO SHELF REQUIRED

Digital books and digital content (in all incarnations) and the ways they transform the world.

In an effort to draw attention to quality Open Access scholarly content available on the newly launched Open Research Library (ORL), a central hosting platform for peer-reviewed Open Access books, NSR highlights popular titles in ORL’s comprehensive and growing collection each week, including a wide variety of academic fields and disciplines.

MAY 7, 2020

This week’s pick:



The word media hype is often used as rhetorical argument to dismiss waves of media attention as overblown, disproportional and exaggerated. But these explosive news waves, as well as – nowadays – the twitter storms, are object of scientific research, because they are an important phenomenon in the public area. Sometimes it is indeed ‘much ado about nothing’ but in many cases these media storms have play an important role in political issues, scandals and crises. Twitter storms sometimes ruin reputations within hours. Although different concepts are used, such as media hypes, news waves, media storms, information cascades or risk amplification, all the studies in this book refer to the same process in which key events trigger a chain of reactions and interactions, building up huge news waves in the media or rapidly spreading social epidemics in the social media. From Media Hype to Twitter Storm: The Dynamics of Self Reinforcing Processes in News Waves (Amsterdam University Press) offers the first comprehensive overview of this important topic. It is not only interesting for scholars and students in media and journalism, but also for professionals in PR and communication, crisis communication and reputation management.

——————

Peter L.M. Vasterman is media sociologist and assistant professor emeritus, Media and Journalism, at the Department of Media Studies of the University of Amsterdam.

Waarom we zo graag oorlogsretoriek gebruiken als het over corona gaat



Folia 15 mei 2020

door Sterre van der Hee, 
 
Frontberichten, strijd, soldaten en frontlinie: in de coronacrisis worden voortdurend vergelijkingen met oorlogssituaties gemaakt. Waarom eigenlijk? En heeft het ook nadelen? ‘We willen iemand om voor te juichen, of het nou verplegers, vakkenvullers of vuilnismannen zijn.’

vrijdag 27 maart 2020

“Ja maar bij de gewone griep zijn er in sommige jaren ook duizenden doden extra.”


In veel discussie over het coronavirus wordt er op gewezen dat er ieder jaar wel vele duizenden mensen overlijden door de jaarlijkse griep. ‘Oversterfte’ wordt dat genoemd omdat die aantallen pas achteraf naar voren komen als golven in de sterftecijfers. Doodgaan aan de griep wordt niet apart geregistreerd, omdat die vaak al verzwakte oudere patiënten overlijden door een longontsteking. Normaal is de oversterfte enkele duizenden gevallen maar soms zijn er zelfs met uitschieters tot bijna tienduizend extra doden zoals in de winter van 2017/2018. Er vielen toen dus ook maandenlang honderden doden per week. En inderdaad heeft de jaarlijkse griepepidemie in die winter ook voor een capaciteitscrisis gezorgd bij de een aantal ziekenhuizen.

Veel media aandacht was er niet voor die griepepidemie zeggen de critici, een groot contrast met de overweldigende berichtgeving over het coronavirus. Maar er is natuurlijk een groot verschil, de jaarlijkse griepepidemie is een bekend risico, dat soms mee en soms tegenvalt. Maar we zijn er aan gewend en over het algemeen is de zorgcapaciteit toereikend om de golf van patiënten op te vangen. Het is bekend dat de sterfte door de gewone griep gemiddeld 0,2 procent is en vooral ouderen treft met zogenaamd ‘onderliggend lijden’. Zoals sommige artsen stellen, ze overlijden mét en niet aan de griep.

Het grote probleem en dat maakt de vergelijking met de gewone griepdoden ook tamelijk onhoudbaar is natuurlijk dat het bij het corona virus om een onbekend risico gaat waarvan de virologen niet weten of de sterfte overeenkomt met de gewone griep of misschien wel tien of twintig keer zo groot is.
Over het algemeen wordt de sterfte en de besmettelijkheid bij het uitbreken van een nieuwe epidemie te hoog ingeschat, dat was bij de Mexicaanse griep zo in 2009 en dat lijkt nu weer het geval bij Corona.
Volgens de eerste schattingen bij de corona uitbraak zou 40 tot 70 procent van de bevolking besmet raken en met een geschat overlijden van 3 tot 4 procent zou er in Nederland al snel sprake kunnen zijn van honderdduizenden doden. Naarmate de epidemie zich uitbreidde over de hele wereld werd duidelijk dat de schattingen flink omlaag konden, maar veel zekerheid was en is er nog steeds niet. Zelfs bij een sterfte van een half procent, afhankelijk natuurlijk van het aantal besmettingen, zou de acute zorg in Nederland behoorlijk in de problemen komen. Zolang die onzekerheid zo groot is zal aal aandacht naar de nieuwe pandemie uitgaan.

De huidige onzekerheid over het aantal besmettingen, de verspreiding van het virus en de overlijdensrisico’s heeft geleid tot de ongekend zware overheidsmaatregelen die het hele land tot stilstand hebben gebracht en die de economie enorm schaden. Vandaar ook de enorme focus van de media op de aantallen doden door het coronavirus. Dat de coronadoden zoveel meer aandacht krijgen dan de ‘gewone’ griepdoden in de afgelopen jaren heeft vooral met die onzekerheid te maken: het gaat niet om de aantallen doden van vandaag maar om de trend. Is er sprake van een exponentiële groei zodat we binnen een week op duizenden doden zitten en binnen enkele maanden op tienduizenden, of valt het mee? Dat is de ratio achter al die media-aandacht. En natuurlijk schieten de media af en toe flink door: waarom twee pagina’s in de krant over het overlijden van een 87-jarige man die al aan de nierdialyse was? Maar het is volkomen begrijpelijk dat alles en iedereen gefocust is op de laatste cijfers van het RIVM. Het relativeren van de corona epidemie door te wijzen op de jaarlijkse griepdoden is dan ook weinig zinvol. De situatie is totaal anders omdat de overheid snel moet handelen op grond van buitengewoon onzekere perspectieven.

 ‘Het middel is erger dan de kwaal’
Daarnaast is er discussie onder de noemer ‘het middel is erger dan de kwaal’; het scherpst aan de orde gesteld door Ira Helsloot die er in een interview met de Volkskrant van 24 maart op wijst dat de overheid met deze maatregelen misschien wel honderd keer meer uitgeeft voor een gewonnen levensjaar dan de gebruikelijke norm van ongeveer €80.000. Het gaat bij de corona overlijdensgevallen immers over het algemeen om zieke ouderen die toch is weinig jaren voor de boeg hadden. Als de sterfte 0,1 procent is, zoals Helsloot verwacht, geeft de overheid 8 miljoen per gewonnen levensjaar uit, honderd keer zoveel dus. De rationele rekensom klopt en zelfs bij een sterfte van 1 procent geeft de overheid nog tien keer teveel uit aan de gewonnen levensjaren van tachtigplussers.

Dat levert discussie op over de solidariteit tussen de generaties: is het wel nodig om de economie op slot te gooien voor het redden van ouderen? In het Verenigd Koninkrijk was vorige week de hashtag ‘Boomer Remover’ al trending. De pandemie als oplossing om van de babyboomers af te komen. Maar het probleem is natuurlijk niemand weet wat er gebeurd zou zijn als er géén maatregelen waren genomen om de epidemie in te dammen. Ziekenhuizen die overspoeld worden door doodzieke corona patiënten, ic afdelingen die worden afgesloten, familieleden die ic-artsen bestormen, mensen die op de gang overlijden, stoffelijke overschotten die blijven liggen, de chaos zou niet te overzien zijn. Die beelden zouden enorme verontwaardiging oproepen en geen enkele regering zou die crisis overleven.

dinsdag 6 augustus 2019

Feit of Fictie: '40 procent van berichtgeving in de media is speculatie'


Radio EenVandaag
maandag 5 augustus 2019  |  AVROTROS  | Redactie

Hanna Bervoets deed bij Zomergasten een opvallende uitspraak over berichtgeving in de media. De schrijfster zei dat 40 procent van de berichten uit speculatie bestaat. Klopt die uitspraak? Lammert de Bruin checkt het in de Feit of Fictie?

Bervoets doelt op analyse-artikelen over gebeurtenissen die nog moeten plaatsvinden of nog niet helemaal duidelijk zijn. Mediasocioloog Peter Vasterman ziet het verschijnsel ook, maar heeft twijfels. "Het lijkt mij moeilijk om precies vast te stellen. Het is ook een vaag begrip. Wat is 'speculatief'?"

Beluister de uitzending hier

donderdag 18 juli 2019

Waarom de vermissing van een witte vrouw meer aandacht krijgt

Dagelijks raken in Nederland tientallen mensen (eventjes) kwijt. Maar lang niet alle zaken komen in het nieuws. Waarom krijgt de ene vermissing veel meer aandacht dan de andere – en waarom die van een witte vrouw het meest?

TROUW, 12 juli 2019

Johan van Heerde

"In het geval van de vermissing van Loes speelt reflex op nieuwsredacties een belangrijke rol, denkt mediasocioloog Peter Vasterman, voorheen verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. “Iedereen denkt gelijk aan Anne Faber”, zegt hij. De Utrechtse studente (25) raakte in 2017 vermist tijdens een fietstocht en kreeg veel publiciteit. Bijna twee weken later werd ze gevonden. Faber bleek te zijn verkracht en om het leven gebracht. “Bij elk meisje dat verdwijnt komt het archetype van een jonge vrouw die in handen valt van de slechterik naar boven. Omdat de berechting van de dader nog vrijwel dagelijks in het nieuws is, denkt iedereen gelijk aan die zaak. Bij een jongen denk je simpelweg minder snel dat hij in handen van een misdadiger is gevallen.”

Link naar het hele artikel hier

Klik ook door naar

zaterdag 5 januari 2019

Waarom 'mediageschenk' Holleeder blijft boeien

SERIE JUDAS

Vanaf morgen is Judas te zien, een dramaserie naar de bestseller van Astrid Holleeder. Hoe is toch die fascinatie voor zware crimineel Willem Holleeder te verklaren?

,,Holleeder was een godsgeschenk voor de media’’, zegt Peter Vasterman, mediasocioloog aan de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in mediahypes. ,,Al meer dan 25 jaar is er een niet aflatende stroom van ontwikkelingen en onthullingen rond hem. Het begon met het boek van Peter R. De Vries over de Heinekenontvoering, dat een bestseller werd. De klapper was Judas. Holleeder staat gelijk aan kassucces.’’

Lees verder:
Het Parool 5 JANUARI 2019
AD 5 JANUARI 2019
Topics