Vorige week dinsdag kwam de Volkskrant met een opmerkelijke primeur groot op de voorpagina. Uit een uitgelekt onderzoeksrapport van de Universiteit Leiden zou blijken dat
“kinderen in jeugdhuizen ‘schokkend vaak’ misbruikt” zouden zijn. Kinderen in pleeggezinnen en tehuizen zouden volgens het nog geheime rapport “drie tot vier keer vaker slachtoffer zijn van seksueel misbruik dan jongeren die thuiswonen.”
Bij uit huis geplaatste jongeren met een licht verstandelijke beperking komt dat misbruik zelfs tien keer vaker voor. De rapportage maakt deel uit van het onderzoek van de
commissie Samson die in opdracht van de Tweede Kamer seksueel misbruik van minderjarigen in overheidsinstellingen en pleeggezinnen onderzoekt. Het eindrapport komt in oktober van dit jaar, maar nu zijn de rapporten al uitgelekt naar de Volkskrant.
Meteen dezelfde dag nemen andere media zoals ook
NRC Handelsblad het nieuws over met een verwijzing naar de Volkskrant. Het ANP meldt overigens ten onrechte dat de rapporten die dag in Leiden werd gepresenteerd. ‘s Avonds besteedt
NOS-Journaal er aandacht aan, met daarin zowel een van de onderzoekers
Prof. Van IJzendoorn als een woordvoerder van Jeugdzorg. Ook andere onderzoekers die hebben meegewerkt zoals
Prof. L. Alink komen aan bod in de media.
Het lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar toch is er iets merkwaardigs aan de hand. De rapporten zijn namelijk nog steeds niet openbaar, zodat iedereen, zowel de journalisten als de woordvoerders van de verschillende organisaties het moeten doen met de samenvatting in de Volkskrant op grond van het uitgelekte rapport.
Een kritische evaluatie van de onderzoeksresultaten – hoe staat het met de representativiteit, hoe is het misbruik vastgesteld, etc.- is onmogelijk. En dat is toch wel problematisch want de afgelopen jaren zijn er regelmatig ‘schokkende’cijfers de media in geslingerd die bij nader inzien afkomstig waren tamelijk beperkt onderzoek met slechte steekproeven en hele vage definities. Desondanks blijven dergelijke cijfers nog jarenlang in alle artikelen en reportages over het onderwerp opduiken.