Journalistiek onderzoek onderzocht, perspectieven op theorie en praktijk

Op vrijdag 12 november vond in Amsterdam naar aanleiding van het Themanummer van het Tijdschrift voor Communicatiewetenschap een conferentie plaats over Journalism Studies, onderzoek naar de journalistiek. Voor een verslag en voor de inleidingen van Pieter Broertjes en Tamara Witschge zie De Nieuwe Reporter.

Zure regen & seksclowns

Mediahypes zijn van alle tijden. Vaak staat angst voor het vreemde centraal. Over vrouwenhandelaren, satanisten en wangsnijders

Wierd Duk

Elsevier 30 oktober 2010,

De zomer van 2005 werd beheerst door de poema op de Veluwe. Die bleek alleen te bestaan in de collectieve verbeelding van veel Nederlanders. Volksverhalen, als die van het wilde dier in een geciviliseerde omgeving, worden soms opgeblazen tot mediahype. Overzicht van de belangrijkste, gekste en leukste naoorlogse sages.

'Groot nieuws wordt steeds groter'

Door Paul Onkenhout de Volkskrant 14 oktober 2010

Het stormde in alle media, na het overlijden van Antonie Kamerling. 'Piëteit is geen kwestie van belang meer.'

Misbruik in de kerk een mediahype?

Mediahype?

Rond kindermisbruik ontstaan relatief snel mediahypes, zegt socioloog Peter Vasterman van de Universiteit van Amsterdam. „Het heeft met kinderen te maken en raakt een gevoelige snaar.” Vasterman promoveerde op mediahypes en onderzocht onder meer de berichtgeving over seksueel misbruik. „In de jaren negentig stond het jarenlang op de voorpagina’s. Misbruik bij de scouting, in het tehuis, noem maar op. Ik vind het verbazingwekkend dat het nu weer zo aanslaat.” In de VS, Engeland en Ierland was misbruik binnen de katholieke kerk in de jaren negentig een hot item. Hij begrijpt niet waarom het toen niet oversloeg naar Nederland. Dat gebeurde pas begin dit jaar, na een schandaal in een klooster in Berlijn. Met de recente berichten over oud-bisschop Gijsen is het hype-stadium bereikt, vindt Vasterman. „Iedereen is zo vol van het onderwerp, dat de drempel omlaag gaat.” Een oud-leerling heeft Gijsen beticht van ’gluren’ terwijl de jongen in bed masturbeerde, in de periode 1959-1961. Verschillende kranten, waaronder Trouw, brachten dat op de voorpagina.
Trouw 2 oktober 2010, ’Methode-Deetman nodigt uit misbruik aan te dikken’

Amber alert weer voor niets; KLPD gebruikt alarmsysteem voor de verkeerde gevallen

Gepubliceerd in NRC Handelsblad op 23 september 2010

Op woensdagochtend werd ik verrast door een verontrustend sms-je: “AMBER ALERT – Vermist: Kaylee Geertsema uit Rotterdam, 7 jaar, 1m35, blond haar, witroze broek, roze shirt, bel 0800-6070.” Op http://www.amberalertnederland.nl/Default.aspx?lang=nl. stond een aandoenlijke foto van een meisje in een roze truitje met twee vlechtjes. Op dat moment spoken er meteen allerlei Dutroux-achtige scenario’s door je hoofd, maar op de site van De Telegraaf las ik dat er al een familielid was opgepakt omdat men iets vermoedde in de relationele sfeer, zoals dat in politiejargon heet. Een paar uur later hoorde ik op de radio dat Kaylee teruggevonden was bij haar oma in Pernis en dat moeder en oma waren aangehouden. Volgens De Telegraaf had de politie de nacht ervoor ook al een huiszoeking gedaan bij de oma zonder het kind te vinden. Nou ja wat maakt het uit, je denkt opgelucht: ‘eind goed al goed’. Gelukkig hebben we daar dat Amber Alert voor, zoals een politiewoordvoerder trots kon melden in het NOS Journaal. Kaylee is levend teruggevonden’ juichte de Amber website. Maar tegelijkertijd roept het inzetten van dit alarmsysteem toch allerlei vragen op, al was het alleen al omdat in dit geval het Korps Landelijke Politiediensten zeventien uur heeft gewacht met het inwerking stellen van het alarm toen toch al duidelijk was dat er sprake was van een familiekwestie.

Journalism Studies in Nederland

Het septembernummer van het Tijdschrift voor Communicatiewetenschap bevat een themanummer onder redactie van Kees Brants en Peter Vasterman over Journalism Studies in Nederland.

Inhoud:

Kees Brants en Peter Vasterman: Journalism studies in Nederland: een inventarisatie

In dit artikel worden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek onder de beoefenaren van journalism studies aan universiteiten en hogescholen in Nederland. Het laat een staalkaart zien van de thema’s die zij behandelen, de studieobjecten waarover zij publiceren, in welke tijdschriften, boeken en boekbijdragen, in welke taal, en welke onderzoeksmethoden zij daarbij over het algemeen gebruiken.

This article presents the results of a survey among journalism studies researchers from universities and schools of journalism in the Netherlands. It shows the themes they focus on, what they publish about, in what journals, books and book chapters, in what language, and what methods they generally apply in their research.

Wat als bloggers op oorlogspad gaan?

Communiceren over infectieziekten via nieuwe media.

De aanpak van infectieziekten leidde afgelopen jaar tot felle reacties op internet. Verontruste zorgconsumenten wisten zich op zo grote schaal te mobiliseren dat ze ook door de massamedia werden opgemerkt. Rond de Q-koorts is het vooralsnog rustig online, maar wat als bloggers opnieuw ten strijde trekken?
Download dit artikel van Daan Marselis in Mednet nummer 6 2010

Internet vergroot kans op schandaal

Internetfora onthullen zelden een affaire, maar poken wel het vuurtje verder op.
Marketing crisisbheersing

Auteur Richard Smit, gepubliceerd in het Financieele Dagblad van 13 juli 2010. Klik hier voor het hele verhaal.

Fragment uit dit artikel

"Internet vergroot de kans op een schandaal. Peter Vasterman, mediasocioloog aan de Universiteit van Amsterdam, kwam tot die conclusie na een analyse van vier verschillende affaires. Weliswaar komt de onthulling van schandalen zelden van weblogs, shocklogs of internetfora, maar op internet groeien affaires wel gemakkelijker uit tot een schandaal.
Om te beginnen omdat websites allerlei nieuwe informatie en verdachtmakingen publiceren, daarbij veel minder gehinderd door ethische of professionele afwegingen en verificatie van feiten dan traditionele media. Op die manier houdt internet een affaire levend, die anders door gebrek aan nieuwe feiten uit het nieuws zou verdwijnen. Bovendien speelt internet een rol bij het aanwakkeren van de verontwaardiging, wat een voorwaarde is voor het ontstaan van een schandaal.
Zonder traditionele media groeit een affaire niet uit tot schandaal. In die zin zijn alle burgerjournalisten op internet nog niet uitgegroeid tot tegenmacht. Maar, constateert Vasterman, ze hebben wel degelijk invloed op die media. Als beschuldigingen en verdachtmakingen zich op internet verspreiden, sijpelen ze door naar de media. Die voelen zich gedwongen erover te pulbiceren, ook als het verhaal gebaseerd is op één bron."