Hoofdstuk in: P. Burger en A. Koetsenruijter
(red.): Sterke verhalen: mediahypes en moderne sagen. Leiden, 2004
Mediahypes,
dreigingsbeelden en stemmingswisselingen
Peter Vasterman
Samenvatting
De enorme toename van het
aantal media, de almaar stijgende omloopsnelheid van het nieuws, de
verschuiving in nieuwsdefinities; al deze veranderingen in het medialandschap
creëren een ideale voedingsbodem voor het ontstaan van telkens nieuwe
mediahypes. Mediahypes zijn heftige, mediabrede nieuwsgolven die voortkomen uit
de zichzelf versterkende processen binnen de nieuwsproductie. Media vervullen
dan niet meer een volgende, maar aanjagende rol: ze gaan zelf nieuws
creëren en lokken daarmee weer maatschappelijke reacties uit die ook weer
nieuws worden. Mediahypes kunnen zo in een korte tijd een sterk dreigingsbeeld
neerzetten, dat ook weer even snel verlaten wordt. Tegelijkertijd is er in
Nederland de laatste jaren steeds vaker sprake van snelle en radicale
stemmingswisselingen in de politiek en de publieke opinie. Ontwikkelingen als
ontzuiling, ontideologisering, individualisering en consumentisme hebben het
publiek vatbaarder gemaakt voor de hyperige
verhalen en de spannende beelden die de media leveren. Het resultaat is dat de
openbare meningsvorming in toenemende mate bepaald wordt door de wetmatigheden
van die media.
