Lekken of publiceren deel II

Wel in het NOS Journaal, maar weigeren om het rapport openbaar te maken?
Lees hier de reactie van de Leidse onderzoekers op mijn opiniestuk in Mare: Wij hebben niet gelekt.

Dit is mijn antwoord, ook gepubliceerd in Mare van 14 juni 2012

De onderzoekers van de Leidse universiteit lopen met een grote boog om de centrale kwestie in mijn opiniestuk heen: is het ethisch verantwoord om in de media allerlei uitspraken te doen over de uitkomsten van een onderzoek zonder het rapport zelf openbaar te maken? Het gevolg is namelijk dat iedereen moet reageren op een rapport dat niemand heeft kunnen lezen. Dat geldt niet alleen voor de media die niet kunnen controleren wat er in het rapport staat, maar vooral ook voor Jeugdzorg, de organisatie die ervan wordt beschuldigd geen veilige omgeving te creëren, zoals blijkt uit krantenkoppen zoals: ‘Jeugdzorg geeft misbruik ruimte’ . 

Peter Vasterman, mediasocioloog Universiteit van Amsterdam

Instituties onder druk. Universiteitsdag UvA 2 juni 2012

Populisme in de politiek, zwart-wit denken en het wantrouwen tegen instituties nemen toe. Koppen als ‘rechters hebben oordeel al klaar’ sieren steeds vaker de kranten. Het vertrouwen van het publiek in instituties als de rechterlijke macht, het hoger onderwijs en de politiek dreigt hierdoor af te nemen. Maar als dat al echt gebeurt, hoe schadelijk is dat dan? Moet met één stem naar buiten worden getreden om dit wantrouwen de kop in te drukken? Of is een open debat juist goed voor het vertrouwen?

• LOUISE GUNNING-SCHEPERS Geneeskunde, promotie EUR 1988, voorzitter College van Bestuur
• WILLEM F. KORTHALS ALTES Rechtsgeleerdheid 1974, promotie 1989, seniorrechter Rechtbank Amsterdam, bestuurslid Amsterdamse Universiteits-Vereniging
• PETER VASTERMAN promotie Geesteswetenschappen 2004, mediasocioloog, universitair docent Journalistiek
• MARCEL WIEGMAN Sociologie 1990, chef verslaggeverij Het Parool
• Debatleider HARRY STARREN Politicologie 1985, voorzitter Amsterdamse Universiteits-Vereniging

UvA-Universiteitsdag  2 juni 2012.

Opinie: lekken of Publiceren

Het geheime rapport in de krant

Hoe vond het rapport over kindermisbruik in jeugdhuizen zijn weg naar de media? En waarom staan de Leidse wetenschappers uitgebreid pers te woord als het over vertrouwelijke materie gaat. 

Peter Vasterman zet vraagtekens bij de gang van zaken.

Gepubliceerd in Leids Universitair Weekblad Mare 

23 mei 2012

Pinki, de mediahype rondom een knuffel

12 mei 2012 VPRO ARGOS

Hoe een verloren knuffel uit kan groeien tot een ware mediastorm. De politie van Assen zette op de website een bericht dat een kind zijn knuffel Pinki kwijt was. Het bericht werd kort daarop door alle media overgenomen, van de NOS tot RTL 4 en van landelijke kranten tot lokale kranten. Hoe kan het dat dergelijk nieuws zo groot wordt en hoe wordt dat door de betrokkenen ervaren? Argos over het ontstaan van een mediahype, een bericht van binnenuit.
Een verslag van Gerard Leenders

Wel in het NOS Journaal, maar weigeren om het rapport openbaar te maken?

Vorige week dinsdag kwam de Volkskrant met een opmerkelijke primeur groot op de voorpagina. Uit een uitgelekt onderzoeksrapport van de Universiteit Leiden zou blijken dat “kinderen in jeugdhuizen ‘schokkend vaak’ misbruikt” zouden zijn. Kinderen in pleeggezinnen en tehuizen zouden volgens het nog geheime rapport “drie tot vier keer vaker slachtoffer zijn van seksueel misbruik dan jongeren die thuiswonen.”
Bij uit huis geplaatste jongeren met een licht verstandelijke beperking komt dat misbruik zelfs tien keer vaker voor. De rapportage maakt deel uit van het onderzoek van de commissie Samson die in opdracht van de Tweede Kamer seksueel misbruik van minderjarigen in overheidsinstellingen en pleeggezinnen onderzoekt. Het eindrapport komt in oktober van dit jaar, maar nu zijn de rapporten al uitgelekt naar de Volkskrant.

Meteen dezelfde dag nemen andere media zoals ook NRC Handelsblad het nieuws over met een verwijzing naar de Volkskrant. Het ANP meldt overigens ten onrechte dat de rapporten die dag in Leiden werd gepresenteerd. ‘s Avonds besteedt NOS-Journaal er aandacht aan, met daarin zowel een van de onderzoekers Prof. Van IJzendoorn als een woordvoerder van Jeugdzorg. Ook andere onderzoekers die hebben meegewerkt zoals Prof. L. Alink komen aan bod in de media.

Het lijkt allemaal vanzelfsprekend, maar toch is er iets merkwaardigs aan de hand. De rapporten zijn namelijk nog steeds niet openbaar, zodat iedereen, zowel de journalisten als de woordvoerders van de verschillende organisaties het moeten doen met de samenvatting in de Volkskrant op grond van het uitgelekte rapport.

Een kritische evaluatie van de onderzoeksresultaten – hoe staat het met de representativiteit, hoe is het misbruik vastgesteld, etc.- is onmogelijk. En dat is toch wel problematisch want de afgelopen jaren zijn er regelmatig ‘schokkende’cijfers de media in geslingerd die bij nader inzien afkomstig waren tamelijk beperkt onderzoek met slechte steekproeven en hele vage definities. Desondanks blijven dergelijke cijfers nog jarenlang in alle artikelen en reportages over het onderwerp opduiken.

Expert zonder expertise

De moderne burger slikt wetenschappelijk onderzoek niet meer als zoete koek. Hij googled zijn kennis bij elkaar. En anders start hij zelf wel een blog over kernenergie, elektromagnetische velden of het vaccin tegen baarmoederhalskanker. Over hoe internet de wetenschap haar monopolie op kennis heeft ontnomen en waarom de wetenschap daar blij mee moet zijn.

19 APRIL 2012 DOOR SASKIA BONGER

WEEKBLAD VAN DE TECHNISCHE UNIVERSITEIT DELFT


Download pdf

'Consequenties bangalijst worden flink overdreven'

De politie heeft meisjes vrijdag opgeroepen aangifte te doen als zij zichzelf terugvinden op een zogeheten bangalijst, een manier om te pesten via internet. Volgens deskundigen is sprake van een mediahype.


Door: Evelien Flink − De Volkskrant 31 maart 2012

Causes et conséquence de l’amplification médiatique. Présentation de Peter Vasterman, Université d’Amsterdam, Pays-Bas.

Québec, 17 maart 2012 

Lezing bij de tweedaagse onderzoeksworkshop Political communication van de Groupe de Recherche en Communication Publique (GRCP), van de Université Laval in Québec City.  In het verlengde hiervan een college en simulatie workshop over risico en media gegeven bij de afdeling Journalistiek van de Université Laval. 16 tot en met 20 maart 2012.


Causes et conséquence de l’amplification médiatique. Présentation de Peter Vasterman, Université d’Amsterdam, Pays-Bas.
Les travaux de Peter Vasterman sont consacrés à l’étude de l’amplification médiatique (media hype) et de la médiation des crises sociales. Il est professeur de journalisme au Département d’études des médias. Peter Vasterman a développé le concept de media hype dans le cadre de sa thèse de doctorat, réalisé à l’Université d’Amsterdam. Il continue d’effectuer des recherches sur cette question, en plus de s’intéresser à la couverture médiatique de la politique, des crises sociales et des scandales. Il a publié en 2004 Mediahype (Aksant).